Hakaret Suçu Nedir?

Başta sosyal medya platformları olmak üzere internet üzerinden işlenen hakaret suçu iki farklı eylem biçimiyle işlenebilir:

• Belli somut bir durum yahut olgunun isnat edilmesi yoluyla bireyin şeref ve saygınlığının zedelenmesi yani kişilik haklarının zarara uğratılması hakaret suçunu oluşturacaktır.
• Genel ve soyut yapıdaki söz ve eylemlerle kişinin değersizleştirilmesi, rencide edilmesi hakaret suçunu oluşturacaktır.

Hakaret suçu; facebook, twitter, instagram, whatsapp, telegram, vb. sosyal medya platformlarında, sosyal medya hesapları aracılığıyla veya elektronik posta yoluyla internet üzerinden işlenebilmektedir. Hakaret suçunun internet üzerinden işlenmesi durumunda faile ceza TCK m.125 hükümlerine göre verilecektir.

İnternet veya sosyal medya üzerinden hakaret, dijital ortamda sarf edilen söz, paylaşılan içerik ya da yapılan yorumlarla bir kişinin onur, şeref ve saygınlığının hedef alınmasıyla ortaya çıkar. İnternette işlenen hakaret, günlük hayattaki hakaret suçundan farklı bir düzenlemeye sahip değildir ve TCK m.125 kapsamında değerlendirilir. Bu nedenle facebook, instagram, twitter, whatsapp, telegram gibi platformlar üzerinden gerçekleştirilen her tür rencide edici söz, isnat veya sövme mahiyetindeki ifade, aynı madde kapsamında suç oluşturur.

Hakaret; somut bir fiil veya olgu isnadıyla kişinin toplum gözündeki saygınlığının zedelenmesine yol açan ifadelerle işlenebileceği gibi, soyut ve genel nitelikteki aşağılayıcı sözlerle de ortaya çıkabilir. Dijital ortamda kullanılan aracın türü önemli değildir; yazı, görüntü, şekil, video, ses kaydı ya da yorum yoluyla yapılan küçültücü ifadeler aynı sonuçları doğurabilir. Failin bu sözleri mağdura yönelttiğini bilmesi ve mağdurun bunlardan haberdar olmasının amaçlanması yeterlidir.

İnternet üzerinden yapılan hakaretlerde isnat edilen fiil ispatlanırsa suç oluşmaz; ancak ispatlanmış bir olgu üzerinden bile kişiyi aşağılayıcı bir anlatım tercih edildiğinde hakaret suçu yine ortaya çıkabilir. Buna karşılık kaba konuşmalar, nezaketsiz veya kırıcı ifadeler, beddua mahiyetindeki sözler, eleştiri hakkı kapsamında kalan değerlendirmeler, kamu yararı amacıyla yapılan haberler ya da iddia ve savunma sınırları içinde kalınarak söylenen sözler suç teşkil etmez.

Hakaret suçunun cezası üç aydan iki yıla kadar hapis ya da adlî para cezasıdır. İnternet ortamı aleniyet sağlayabileceği için bazı durumlarda ceza artırımlı uygulanabilir. Kanunda yapılan değişiklikle hakaret suçunun temel hali artık ön ödeme kapsamındadır. Savcılık tarafından şüpheliye belirlenen tutarın süresinde ödenmesi hâlinde dava açılmaz ve süreç sona erer. Ancak bu uygulama her hakaret türü için geçerli değildir. Kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret, Cumhurbaşkanına hakaret ve benzeri nitelikli hâller ön ödeme kapsamında değildir; bu durumlarda soruşturma ve kovuşturma olağan sürecine devam eder.

İnternet ortamındaki görünürlük ve yayılma hızı nedeniyle dijital mecralarda kurulan her cümle daha geniş kitlelere ulaşabilir. Bu nedenle sosyal medya kullanıcılarının ifade özgürlüğünü kullanırken kişilik haklarına müdahale oluşturan sınırları gözetmesi önem taşır.